Bronz Nedir?

Bronz bakır, kalay alaşımıdır. Genellikle %10 kalay,%90 bakır bulunur. İçindeki kalay oranı arttıkça bronzun sertliği artar. Kalay oranı düştükçe yumuşar. Bazı özelliklerini arttırmak ve fiyatını düşürmek için kalayın yanında kurşun ve çinko belli oranlarda katılarak halk dilinde kızıl olarak bilinen malzeme elde edilir.

BRONZUN ÇEŞİTLERİNE GÖRE KULLANIM ALANLARI
FOSFORLU KALAY BRONZLARI	Çok ağır yük altında ve düşük dönme hızındaki yataklar ve burçlar, pompa ve türbin pervaneleri, soğuk hadde yatakları yavaş çalışan ve yüksek mukavemet isteyen dişliler. Yüksek (aşırı) yüklere dayanıklı yataklar, kızaklar, süratli dönen 4.5 kg/mm2 yüke dayanıklı salyangoz dişli ve civatalar.12 kg/mm2 basınca dayanıklı krank ve biyel kolu burçları.Yük altında hareket eden mil somunları, friksion bilezik ve pulları. Azami 6 kg/mm2 yüke dayanıklı kaymalı yataklar ve ağır şartlar altında çalışan kaymalı plaka ve kızaklar.

KIZIL
BRONZLAR

Normal çalışma şartlarında kullanılan kollektör bileziklerinde ventil yatağı bileziklerinde, 225°C ısıya dayanıklı su buharı armatürleri, pompa, et kalınlığı ince döküm parçalarıi kaymalı yatakların imalinde.
Normal ve ağır şartlar altında çalışan kaymalı yatak burçları, düz yataklar, 4kg/mm2'ye kadar yük taşıyan piston pim burçları, genel makina imalatı için kaymalı yataklar 8 kg/mm2'ye yük taşıyıcı krank ve eksantrik mil yatakları, gemi mili ve silindir burçları, takım makinelerinin orta ve ağır yük altında çalışan sabit kızakları, frikslon bilezik ve diskleri, orta yük altında çalışan kaymalı plaka ve kızakların imalinde.
5 kg/mm2 yüklere kadar dayanıklı kaymalı yataklar, gemi milleri, aşırı yük altında çalışan kaymalı plaka ve kızaklar düşük hızlı salyangoz dişlisi, kağıt merdanesi gömleği, mil somunları.

KALAY
KURŞUN
BRONZLARI

Kenarları hafif yüke tabi, yüzey basıncı fazla kaymalı yataklar, sıcak hadde yatakları, biyel kol yatakları, aside dayanıklı armatürler.
Kenarları hafif yüke tabi, yüksek yüzey basıncı altında çalışan yataklar, sıcak soğuk hadde yatakları, vasıta yatakları.
Kenarları hafif yüke tabi, yüksek yüzey basıncı altında çalışan yataklari aside dayanıklı armatürler ve döküm parçaları, aşırı yük altında çalışan yataklar.
Düşük devirli ve yüksek yüzey basıncı altında çalışan yataklar, değirmen makineleri, su pompaları, soğuk hadde ve folyo haddeleri yanmalı motorlardaki biyel kolu yatakları, korozyona dayanıklı armatür ve döküm parçaları imalinde.

ALÜMİNYUM
BRONZLARI

Kimya ve gıda sanayinde kullanılan muhtelif döküm parçalarıi armatürler.
Gemi inşaatında, kimya ve gıda sanayinde kullanılan muhtelif döküm parçaları, bilhassa yüksek mukavemetli aside dayanıklı armatürler.
Kimya ,gıda, yağ sanayi, maden makinaları ve gemi inşaatı, döküm parçaları imalinde, dişliler, konik dişliler, sonsuz dişliler, civatalar, burçlar, sıcak buhar armatürleri, kaydırma kızakları ve aşınma parçaları, gemi pervane ve somunları imalinde.
Tipik özelliklerinden dolayı gemi inşa, makine imalatı, kimya ve yağ sanayii, gemi pervaneleri, armatürler, türbin kanatları ve dişli imalinde.

Adı	Normu	Çekme kp/mm2	Uzama %	Sertlik HB	Özellikleri ve Kullanım Yerleri
Yüksek Kalaylı Bronz	DIN 1705 G.CuSn14	20-25	3 ... 5	85-115	Deniz suyuna dayanıklı olup, segman ve mil yataklarında kullanılan bu malzeme maksimum 600 kp/cm2 yüke dayanıklı kaymalı düz yatak ve basınç altında çalışan kızaklar için uygundur.
Dişliler için Fosfor Bronz	DIN 1705 G.CuSn12	24-28	8 ... 15	80-95	Deniz suyuna ve aşınmaya dayanıklı bu malzeme, nihayetsiz vida ve dişli düzenlerinde, düsük hız ve ağır yük altında çalışan yatakların imalinde kullanılır.
Fosfor Bronz Levha	DIN 1705 G.CuSn6	25-28	6 ... 55	75-190	Aşınmaya, korozyona ve deniz suyuna dayanıklı bu malzemer ile yüksek aşınmaya dayanıklı yataklar, burçlar, pompa ve vana aksamları. 0,05 - 5 mm arasında rulo ve levha olarak üretim yapılmaktadır.
Yataklık Fosfor Bronz	DIN 1705 G.CuSn10	25-28	15 ... 20	60-75	Aşınmaya, korozyona ve deniz suyuna dayanıklı bu malzeme, pompa ve türbin pervaneleri, ağır yük altında çalışan düşük dünme hızındaki yataklar, nihayetsiz vida veya salyangoz vida dişli düzenlerinin yanısıra, kaymalı yataklar içinde uygundur.
Kızıl Bronz	DIN 1705 Rg - 10	25-28	12 ... 15	65-80	Mil yatakları, volanlar, pompa pervaneleri, segmanlar, pompa gövdeleri, vana ve parçaları, buhar borusu bağlantı elemanları ve dişlilerin imalinde kullanılır.
Kızıl Bronz	DIN 1705 Rg - 7	22-26	12 ... 18	60-75	Deniz suyunda dayanıklı olup, lokomotif kaymalı yataklarında, orta yükte çalışan kaymalı plaka ve kızakların imalinde kullanılır.
Kızıl Bronz	DIN 1705 Rg - 5	20 - 24	12 ... 18	60-70	Dökümlü kolay, sert lehim yapılabilen, deniz suyuna dayanıklı bir malzemedir. 225 dereceye kadar olan su ve buhar armatürlerinde , pompa gövdelerinde, ark fırınlarında elektrod donanımlarının boru bağlantı parçalarında kullanılan somun, rakor ve dirseklerinin imalinde; lokomotif kayma yataklarında, su tulumbası fanı, yangın gereç ve techizatlarının imalinde kullanılır.
Yüksek Kurşunlu Kalay Bronzu	DIN 1716 G.CuPb5Sn	20 - 24	14 ... 18	70-85	Kayma özelliği olan aşınmaya dayanıklı bir malzemedir. Sulandırılmış sülfürik aside, klorik asidin ve yağ asitlerinin yol açacağı aşınmalara dayanıklı olan bu malzeme, yüksek düzeyde yüzey basıncına tabi kaymalı yataklarda , biyel kolu ve sıcak hadde yataklarında kullanılır.
Yüksek Kurşunlu Kalay Bronzu	DIN 1716 G.CuPb10Sn	18 - 23	10 ... 14	65-75	Yüksek basınca dayanıklı ve yüksek dönme hızına sahip yataklarda, hadde yataklarında, torna tezgahı yataklarında, elektrikli lokomotiflerde kullanılan beyaz metal kaplanabilir Armatür yataklarında, maden suyu veya kağıt fabrikalarındaki sülfitli suyla temasta olan yataklarda, sıcak hadde yataklarında kullanılan aşınmaya dayanıklı orta sertlikte bir malzemedir.
Yüksek Kurşunlu Kalay Bronzu	DIN 1716 G.CuPb15Sn	16 - 22	8 ... 12	60-70	Yüksek kaydırma özelliğine sahip bu malzeme, yumuşaktır ve zor şartlarda yatakta yağlama olmadığı zaman , su yağlama vazifesini görebilmektedir. Normal basınca dayanıklı genel bakım yataklarında, yük vagonu yataklarında, lokomotif vagon veya tenderlerindeki ve yolcu vagonlarındaki dingil yataklarının imalinde ; sulandırılmış asitte çalışan pompa, pervane ve gövdelerinin dökümünde kullanılır.
Yüksek Kurşunlu Kalay Bronzu	DIN 1716 G.CuPb20Sn	15 - 20	6 ... 10	45-55	Hafif yük altında çalışan yüksek dönme hızındaki yataklarda kullanılan bu malzeme, iyi kaydırma özelliğine sahip olmakla beraber, aside de dayanıklıdır. Çöp makinalarının yapımında, değirmen makinalarında, su tulumbalarında ve biyel kolu yataklarında kullanılır. Yatakta yağlama olmadığı zaman su, yatakta yağlama vazifesi görebilmektedir.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 9	35 - 45	15 ... 25	80-110	Deniz suyuna ve aşınmaya dayanıklı bu malzeme, döküm parçaları, kimya ve gıda sanayiinde kullanılır.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 10 Fe	50 - 55	13 ... 20	115-135	Aşınmaya ve deniz suyuna dayanıklı olup, yüksek mukavemetli aside dayanıklı armatürlerin yapımında, gemi inşaatında, kimya ve gıda sanayiinde geniş yer tutar. Yataklar, dişliler, nihayetsiz vidalar, burçlar, valf yatak ve hidrolik aksamlarının yapımında kullanılır.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 9 Ni	50 - 60	15 ... 25	120-150	Deniz suyuna, aşınmaya ve korozyona dayanıklı bu malzeme, pervane göbeklerinde ve kanatlarında, dişlilerde, dayanıklılık isteyen makina parçalarında, valf kolları, manivela kolu ve kaydırma kızaklarının imalinde kullanılır.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 10 Ni	60 - 65	10 ... 18	140-170	Deniz suyuna, aside, kavitasyon ve erozyona dayanıklı bir malzemedir. Gemi pervanelerinde, gemi dizel motorlarının silindir başlıklarında, gaz ve buhar valflerinde, hız kasnaklarında ve kaymalı yataklarda kullanılır.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 11 Ni	68 - 75	5 ... 8	175-190	Aside, deniz suyuna ve aşınmaya dayanıklı sert bir malzemedir. Darbelere dayanıklı kaymalı yataklarda, 2500 kp/cm2 yüke dayanıklı manivela ve kaldıraç yataklarında, uçak motorlarındaki valf yatak ve kovanlarında, burç, dişli, nihayetsiz dişli yapımında kullanılır.
Alüminyum Bronzu	DIN 1714 G.Cu Al 8 Mn	42 - 52	20 ... 26	105-120	Deniz suyuna, korozyona ve aşınmaya dayanıklı sert bir malzemedir. Elektrik iletkenliği az olduğundan permabilitesi zayıftır. Özel alaşım gerektiren gemi, makina, kimya ve petrokimya endrüstrilerinde kullanılır. Gemi pervaneleri, türbin kanatları, armatürler ve dişli imalatında kullanılır.
Mangan Bronzu	DIN 1709 G.Cu55ZnMn	30 - 35	15 ... 25	75-85	Yumuşak ve sert lehim yapılabilen, dökümü kolay bir malzemedir. Yüksek su ve gaz basıncına dayanıklılık isteyen armatürler ve pompa gövdelerinin imalatında kullanılır.
Mangan Bronzu	DIN 1709 G.Cu55ZnAl1	45 - 55	20 ... 25	105-130	Eski adı bronz çeliği olan bu malzeme, deniz suyuna dayanıklı olup; yüksek orandaki sertliği elastikiyetinden dolayı, kaymalı yatakların imalinde, hadde yoluyla elde edilen vida somunlarının yapımında ve pervanelerin dökümünde kullanılır.
Mangan Bronzu	DIN 1709 G.Cu55ZnAl2	60 - 65	15 ... 20	140-160	Deniz suyuna dayanıklı olup, yüksek sertlikte bir malzemedir. Dinamik yükler gerektiren parçaların dökümünde az olarak kullanılmasına rağmen, valf ve dümen parçalarının dökümünde, dişli imalatında, burç ve yatak dökümlerinde , gemi inşa sanayiine ait parçaların imalatında kullanılır.
Mangan Bronzu	DIN 1709 G.Cu55ZnAl4	75 - 80	6 ... 10	190-220	Düşük hızda ve ağır yük altında çalışan dişliler, kamalar, yataklar, köprü yatakları, hidrolik silindir parçaları ve yüksek basınca dayanıklı armatürlerin imali için uygundur. Deniz suyuna dayanıklı olup, çok sert bir malzemedir.